Het pand kreeg ooit de naam “pand Kok” en is ook nu nog als zodanig bekend. Het is gebouwd in 1897 als pand van de stoom-meubelmakerij Kraak. Dit unieke pand bestaat eigenlijk uit 4 onderdelen: fabriek (Torenstraat 36), directiewoning, verkoop en kantoor (Blijhamsterstraat 11 en 13).

In 1918 werden de panden verkocht aan H.H. Boekhof grossier in galanterieën en luxe speelgoed. In de oorlogstijd huurde M. Kok het winkelpand waarin hij een meubelhuis begon. Daarna kwamen de panden in handen van Gemeente Winschoten en werd de voormalige fabriek verhuurd. In 1947 werd de fabriek een productiehal van de cartonnagefabriek van Jan Zaadhof. In 1951 werd de fabriek weer verlaten en kreeg het pand een nieuwe huurder, namelijk de Groninger Regenkleding Fabriek (GRF). Rijen modinettes zaten achter naaimachines regenjassen en kostuums aan de lopende band te maken. Helaas ging in 1973 de GRF failliet en ging de fabriek over in handen van de overheid.

In de tachtiger jaren verpauperde het complex omdat er totaal geen onderhoud meer werd gepleegd. In 1991 werd door de gemeenteraad besloten, onder leiding van de toenmalige wethouder Altjo Bruins, om alle panden maar af te breken en nieuwbouw te plegen op die plaats. Dankzij enkele vasthoudende Winschoters, er werd een actiegroep opgericht, en de Bond Heemschut zijn de panden nog aanwezig en bewaard gebleven voor het nageslacht. Nadat de gemeenteraadsleden een rondleiding kregen in de panden om het unieke aan dit pand te aanschouwen en de woningbouwvereniging Acantus zijn plannen bekendmaakte zijn ze van gedachten veranderd. Men zag toch in dat het doodzonde was om dit schoons af te breken en dat de verwaarlozing moest stoppen. De fraai gedecoreerde kamers werden schoongemaakt en er werden nieuwe ramen in geplaatst zodat de 200 stadsduiven er niet meer naar binnen konden vliegen.

In 1993 kregen de panden een benoeming als nieuw beschermd monument en was de kans op afbraak minimaal geworden. Besloten werd om er 10 ouderenwoningen en 18 appartementen voor starters in aan te brengen in samenwerking met de Monumentenzorg. In 1996 gaf Mr. Pieter van Vollenhoven als voorzitter van het Nationaal Restauratiefonds het startsein van de hersteloperatie en in 1998 werden de eerste woningen verhuurd en konden licht-dementerende bewoners met opvang (“de Woldrank”) verzorgd worden beneden in de voormalige fabriek van Kraak. Ook de Woldrank is uiteindelijk weer vertrokken naar een andere plaats in Winschoten-Noord. Over de persoon Kraak is weinig bekend, het was zeer waarschijnlijk een middenstander. Maar hij heeft wel oog gehad voor schoonheid want de panden zijn qua architectuur juweeltjes in de stad Winschoten.

Kijk als je voor de winkel in de Blijhamsterstraat staat, maar eens naar de versieringen van de omlijstingen van de ramen. Ook het fraai bewerkte houten erkertje met twee Karyatiden links en rechts van de winkelingang is zeker de moeite van het kijken waard. Helaas is de architect niet bekend, want het aanvragen van een bouwvergunning bij de gemeente was toen nog niet nodig. Het gebouw is in een stijl van diverse gemengde bouwtechnieken gebouwd. Je ziet invloeden van de klassieke oudheid in een Griekse stijl zoals de zuilen en de tempeldakjes boven de ramen en de Karyatiden. Deze twee vrouwenfiguren stammen uit de Griekse oudheid zo ongeveer 400 voor het begin van onze jaartelling, zij droegen het tempeldak van de tempelingang

van de tempel Erechtheon op de Acropolis in Athene. Op het hoofd droegen ze het Kapiteel (de bovenkant van een zuil).

Bekijk ook de Kapitelen van de zuilen eens tegen de gevel hoe schitterend die in detail zijn gemaakt als onderdeel van de ondersteuning van de fries en consoles onder de goten. Ook de rijk bewerkte houten deuren van het pand zijn de moeite waard om te bewonderen want: waar vind of zie je nog zulke schitterende deuren.

Zo konden diverse verhalen uiteindelijk uitmonden in 2016 in de ingebruikname van het ZorgTechnologiehuis door Campus Winschoten. We zijn ons ervan bewust dat we in een heel bijzonder pand onze intrek hebben genomen!

– Met dank aan Koos Akkerman –